Archivo de la Corona de Aragón. Jaime I, número: 1332

Sit omnibus notum quod ego frater Poncius de Hulugia comendator domus milicie Templi de Palacio concedo et recognosco tibi Yssacho Adreti et tuis me a te de puro capitali numerando mutuo recepisse et habuisse duo millia solidorum Barchinonensium valente marcha argenti LXXX.VIII. solidos, quos in usibus propriis et necessariis dicte domus penitus convertimus, unde quia bene paccatus sum renuncio omni excepcioni non recepte peccunie. Quos assigno tibi et tuis habendos et plenarie recuperandos in solucionibus inferius scriptis, videlicet in quinquaginta solidis Barchinonensibus quos mihi solvere tenetur Bartolomeus Marchesius pro lezda vini, et in nonaginta solidis quos mihi solvere tenetur Guillelmus Pecuvinus de baiulia Sancti Petri de Auro, et in quinquaginta solidis quos Arnaldus Andreas mihi solvere tenetur de baiulia Minorise, et in centum quinquaginta solidis quinque solidis quos Guillelmus Ferre, Astrugus de Tolosa et Craschus Bonafusius mibi solvere tenentur de lezda molarum et catalli fusti, et in nongentis quadraginta solidis quos Petrus de Lissacho mihi solvere tenetur de lezdis domum regis Barchinone et quintario, et in ducentis triginta solidis quos Arnaldus Pelegrinus et Samuel Cap et Astrug de Tolosa et Abraham de Furno mihi solvere tenentur de baiulia Ville Mayoris, et in centum viginti quatuor solidis quos Bemardus Andreas mihi solvere tenetur de empcione macelli Barchinone, et in triginta solidis quos Bernardus de Fumo mihi solvere tenetur de censu bocherie, et in quadraginta solidis quos Petrus de Rivo Primerio mihi solvere tenetur de empcione famerie, et in sexaginta solidis quos Bemardus de Oltzina mihi solvere tenetur de censu Roudorii, et in triginta solidis quos Petrus de Sancta Cruce mihi solvere tenetur de mostalafia Barchinone, et in viginti quinque solidis quos Astrugus de Tolosa mihi solvere tenetur de albergis de Lupricato, et in triginta duobus solidis quos recipere debeo in censu Sancti Michaelis, et in nonaginta sex solidis quos recipere debeo in censu alfundici domini regis de mari cum macello, et in tribus solidis quos recipere debeo in barcha de Bagneolis, et in quatuor solidis quos recipere debeo in censu curie; quos omnes denarios assignavit mihi habendos et percipiendos Petrus de Castro Azol baiulus Barchinone racione decimi quod accipio in redditibus baiulie Barchinone; promitens tibi quod in predictis denariis aliquid non tangam nec accipiam nec tangi vel accipi ab aliquo promitant, et si forte dominus rex vel aliquis pro eo in predictis assignacionibus aliquid tetigerit, acceperit, emparaverit vel forciaverit in totum scilicet vel in partem aut aliquid fuerit ibi ab aliquo acceptum, forciatum vel diminutum racione mei et domus predicte de Palacio vel eciam racione guerre domini regis et Raymundi de Cardona tibi et tuis restituere promito statim cum a te fuero amonitus. Obligans super his tibi et tuis me et omnia bona dicte domus in quibus niagis et melius accipere volueritis. Quantum autem ad hoc omni cuilibet juri et consuetudini et beneficio novissime constitucionis penitus renuncio. Actum est hoc XII. kalendas junii anno domini M.°CC.°L.° tercio. Signum fratris Poncii de Hulugia comendatoris preedicti qui hoc laudo et firmo. Testes sunt fratris Guillelmus capellanus domus Barchinone et frater Berengarius eiusdem domus.

Signum Petri Carbonelli notarii Barchinonensis qui hoc scribi fecit cum literis appositis in linea I.^a et rasis et emendatis in linea XVII.^a, die et anno prefixis.

Noverint universi quod nos Jacobus dei gratia rex Aragonum, Mayoricarum et Valencie, comes Barchinone et Urgelli et dominus Montispessulani per nos et per nostros damus et concedimus vobis venerabili et dilecto nostro fratri A. de Castro Novo magistro milicie Templi et fratribus eiusdem domus Templi et successoribus vestris in perpetuum mercatum in villa vestra que vocatur Castellotus. Ita scilicet quod de cetero in perpetuum in unaquaque die sabbati qualibet septimana teneatur et possit teneri et congregari mercatum in dicta villa libere et salve atque secure, et possint ibi vendi omnia que in mercato venduntur, et quilibet ad ipsum mercatum venientes possint vendene et ibidem res et merces eorum sicut ad mercatos allios terre nostre consuevenunt et possunt vendere. Et recipiatis ibidem racione ipsius mercati ea iura que in aliis mercatis que nos dedimus in terra nostra recipiuntur. Nos autem recipimus et constituimus sub firma custodia nostra, proteccione, comenda et guidatico speciali omnes homines et mulieres qui et que ad dictum mercatum venient cum omnibus bestiariis seu bestiis grossis eorum et minutis et cum pane et vino ac quibuslibet aliis rebus et mercibus suisque quos ad dictum mercatum adducent vel inde extrahent seu portabunt, in eundo scilicet vel veniendo ad dictum mercatum et stando ibidem et redeundo. Ita videlicet quod nullus de nostri gratia confidens audeat ipsos homines vel mulieres ad dictum mercatum venientes seu inde redeuntes vel aliquas res vel merces suas quas ad dictum mercatum adducent vel inde extraent seu portabunt invadere, cape, detinere, impedire, marcare, offendere vel gravare culpa, crimine seu debito alieno, nisi homicide fuerint vel proditores manifesti vel debitores vel fidejussores pro aliis fuerint manifesti, nec in his etiam cassibus nisi prius in ipsis facta invcnta fuerit de directo. Quicumque autem contra hoc presens guidaticum nostrum venire temtaverint iram et indignacionem nostram et penam quingentorum aureorum se noverint incursurum, dampno eis illato primitus et integre restituto. Mandantes firmiter vicariis, baiulis, civiis et universis aliis oficialibus et supditis nostris presentibus et futuris quod predicta firma habeant et obsenvent ac faciant observari et non contra veniant nec aliquod contra venire permitant aliqua racione. Datum in Algizire XIIII.° kalendas aprilis anno domini M.°CC.°LX.° septimo.

Signum Jacobi dei gratia regis Aragonum, Maioricarum et Vallencie, comitis Barchinone et Urgelli et domini Montispessulani. Testes sunt Jacobus de Cervaria, Bernardus G. de Entenza, Jacebericus de Castro Novo, Gueraldonus de Capraria, G. de Angularia.

Signum Bartolomei de Pita qui de mandato domini regis hec scribi fecit et clausit loco, die et anno prefixis.

Archivo de la Corona de Aragón. Documentos de Pedro III, número: 33

 Sit notum cunctis quod ego Guillelmus Sendre junior civis Terrachonensis vendo vobis fratri Arnaldo Guarnerio comendatori de Barberano domus Templi et vestris pro undecim libris Barchinonensis monete de terno, de quibus sum a vobis bene paccatus et ideo renuntio exceptioni non numerate pecunie et doli, quendam sarracenum album nomine Mahometh ut eum habeatis ad omnes vestras voluntates. Teneor enim vobis et vestris quod non est furatus nec ablatus nec est de pace vel treuga nec habet morbum caducum. Et de hiis et aliis, pro quibus tenetur quis pro sarraceno vendito, teneor ego vobis et vestris pro isto ad consuetudinem Terrachone ubi eum vobis vendo. Et ipsum sarracenum faciam vobis et vestris habere et tenere in pace contra omnes personas. Et pro evictione et omnibus aliis predictis firmiter attendendis obligo vobis et vestris me et omnia bona mea habita et habenda. Insuper dono inde vobis ac vestris firmanciam Guillelmum Segarre de Vallibus qui mecum et sine me de predictis omnibus vobis teneatur et vestris. Et ego Guillelmus Sendre facio vobis fratri Arnaldo Guarnerio predicto et vestris hanc firmanciam sicut predictum est, obligando inde vobis et vestris me et omnes res meas habitas et habendas. Et ne possim super predictis per exceptionem principalis venditoris preconveniendi juvani in aliquo vel defendi renuncio nove constitutioni. Actum est hoc quinto nonas madii anno domini M.°CC.°LXX.° septimo. Signum mei Guillelmi Sendre. Signum Guillelmi Segarre, qui ambo hoc firmamus et laudamus. Signum Guillelmi de Teyer. Signum Arnaldi Peladar. Signum Petri Simonis, testium.

Ego Petrus Vedelli publicus tabellio Terrachonensis sub Michaele Boter hoc scribi feci et clausi vice ipsius. Ego Raimundus Vedelli hoc scripsi mandato Michaelis Boter Terrachonensis notarii die et anno prefixis.

Archivo Histórico Nacional. Códice: 466. Páginas: 26-7. Documento: 24

Noverint universsi quod die dominica X.° kalendas octobris anno domini millesimo ducentesimo octuagesimo frater Raymundus de Pulcro Loco comendator de Villel conparuit coram reverendo patre in Chnisto domino Petro dei gratia episcopo Cesaraugustano et eidem ostendit duo translata duorum instrumentorum, in quibus videbatur contineni jus quod Templum dicitur habere in quibusdam ecclesiis et specialiter in ecclesiis de Serrion, de Alventosa, de Villestar, de Livres et de Riodeva, super quibus dictus dominus episcopus mandaverat per suas litteras dicto comendatori ut sibi inffra terminum in predictis litteris contentum ostenderet quo modo tenebat vel posidebat Templum ecclesias supradictas. Unum quoque eorumdem etc.; et finiebat: Ego Arnaldus notarius mandato supradictorum hanc cartam scripsi et propria manu hoc signum feci. Alter vero, sicut in suo translato facto per manum Garsie de Laurencio notarii Turolii aparebat, incipiebat: Nunc et in eternum sit cunctis hoc manifestum quod ego P. dei gratia Cesaraugustanus episcopus, etc.; et finiebat: Petrus dei gratia Cesaraugustanus episcopus, etc. Quibus translatis in presentia et audientia dicti domini episcopi lectis, cum idem dominus episcopus noluerit credere eisdem translatis et dixit velle videre origrinalia instrumenta, per dictum comendatorem fuit dicto domino episcopo humiliter suplicatum ut termnum sibi in predictis litteris asignatum, cum esset valde brevis nec infra ipsum poset ipsa originalia instrumenta habere, prorogaret et sibi terminum largiorem predicto conpetentem asignaret; quod dictus dominus episcopus facere denegavit. Testibus ad hec dompnis Petro Eximni de Ayerbe sacrista sedis Sancti Salvatoris Cesarauguste; Egidio Sancii et Garsia de Vallibus canonicis eiusdem ecclesie; Guillelmo de Alcala domino de Quinto et Michaele Petri de Januis, militibus; Sancio precentore de Albarrazino et Garsia Guarini seniore, vicino Turolii, et Sancio Munyocii et magistro Bernaldo, vicario ecclesie de Villel; et me Raymundo de Laurencio publico Turolii notario qui predictis intenfui et ad instantiam comendatoris predicti hoc scripsi et signum meum aposui et clausi die et anno prefixis scilicct in Cutanda.

Sabestiano de Manso. Vestras recepimus litteras et intellectis his omnibus que nobis significastis vobis respondemus quod volumus et vobis mandamus quod in omnibus et per omnia utamini in Dertusa et terminis suis vicaria et mero imperio juxta mandatum vobis factum per dictum dominum regem super eo. Nos enim scribimus magistro Templi vel eius locum tenenti et nobili R.° de Montecathano quod nullum impedimentum vel contrarium vobis faciant in predictis. Datum ut supra.

 Anno domini millesimo CCC.°VII.° lonrat frare Berengar de Cardona de les casses de la cavaleria del Temple en Arago et en Catalonia honorable maestre tench et celebra capitol ab los promens del Temple en Orta lo dicmenge derer de mag del an damunt dit.

Lo Mas Deu: DCCC. Matzqui. . . IIII. millia sol. jaqs. Los quals IIII. millia ss. de iaqs. fan a rao de XXX. mayla X. millia et C.LXX.II. sol. barchs. Per los quals paga VI. millia tornes. dargent, que valen a rao de XVI. drs. per tors. VIII. millia sol. de barchs. Item paga an R. Savina et an G. som frare II. millia DC.L.III. ssol. barchs. Et axi fan en suma X. millia DC.L.III. ssol. barchs. Et pagada la responsio ay de do CCCC.LXXX.I. sol.

Casteylo Dampuries paga la responsio et los taylles et abs frares doltramer XX. tors. Dona de do CCCC.XC. sol. barchs. al seynor maestre zo es asaber CCC. sol. a Barchinona et ab capitol C. sol.

Aygua Viva fa de responsio C. matz.; per legistres VI. matz.; item per la tayla de la cort XXX. sol. barchs. Paga an R. de Tovila CCCC. sol.

Pug Beg fa de responsio XXX.V. matz.; per legistres nostr; per la taybla de la cort XX. sol. Et axi fa la responsio et la taylba de la cort CC.XX. sol. jaqs., los quals fan a rao de XXX. mayla D.L.IX. sol. et II. drs. barchs. Paga la responsio et els legistres et la tayla de la cort en asignacons. Encara de do part azo asigna CCC.XL.I. sol. meyns II. drs. barchs. Et axi es entrela responsio et les taylbes et do mill sol. 10s quals el deu dan al seynor maestre.

Barchinona fa de responsio C.XL. maz.; per legistres XVIII. maz.; per la taylla de la cort XL. sol. Paga la responsio, els legistres et la tailla de la cort. Item paga per los frares doltramar XXX. tors. dargent. Los quals pnes bo seynor maestre.

La Juncossa fa de responsio XL. maz.; per legistres XII. maz.; per la taybla de la cort XXX. sol. No paga res daquest an.

Celma fa de responsio XL. maz.; per legistres XII. maz.; per la taylla de la cort XX. sol. Pagao tot.

Barbena fa de responsio CCCC. maz.; per legistres XXX. maz.; pen la taylla de la cort XC. sol. Munta per tot II. millia CC.XL. sol. jaqs. Pagao tot. Qui fan de barcs. a rao de XXX. mallia V. millia DC.XC.IIII. sol. et IIII. drs. barcs. Dona de do al seynor maestre III. millia DC.VI. sol. VIII. drs. barcs. Paga tot ab mil DCCCC. sol. que paga a la cavalria que compra. Item dona daltra part per LXXX. tors. dargent dels frares doltramar C. sol. barcs.

Graynena fa de responsio C.L. matz.; per legistres XV. matz.; per la taybba de la cort XL. sol. Munta per tot DCCC.XX.V. sol. jqs., que fan de barcs. II. millia XC.VII. sol. meyns III. males. Paga tot. Item paga per L. torn. dargent als frares doltramar LX.II. sol. VI. drs. bacs. Et part tot azo dona de do ab seynor maestre DCCC.XL. sol. VIII. drs. et mala bacs. Et axi puxa per tot em fre la responsio et les tables de la cort et els legistres et los torn. dels frares doltra mar et eb do del seynor maestre III. millia sol. de barcs. Los quals son en la cambra del cambrer de Barbera.

La cassa de Barbenz no fa res de responsio ne taylla de registres ne de cort. Mas dona aqest an al seynor maestre DCCC. sol. barchs.

Corbins fa de responsio CC.XX. matz.; per legistres XX.V. matz.; per la cort XC. sol.

Gardeyn fa de responsio CCCC. matz.; per legistres XXX.VI. matz.; per la cort XC. sol. Paga tot.

Munso fa de responsio mill C. matz.; per legistres LX.V. matz.; per la cort XC. sol. Paga tot. Et dona de do IIII. millia sol. jaqs. al seynor maestre.

La cassa Doscha fa de responsio CCC.L. matz.; per legistres XX.V. matz.; per la cort LXX. sol. jaqs. Et axi munta per tot M.DCCCC. XLV. sol. Dels quals paga an Michael Periz de Romeu C. sol. pen son salari. Item an A. Garcia de Lozano official Doscha XXX. sol. Item paga al seynon maestre en CCC.L. kafices de forment a rao de V. ssol. mill DCCC.XV. sol. Et diu que pagara a compliment de la responsio LX.V. sol.

La casa de Pina fa de responsio LXXX. matz.; per legistres V. matz.; per la cort XXX. sol. Et axi munta entre tot CCCC.L.V. sol. Paga en drs. C. sol. Et asigna LXX. metros de vi a mao de II. sol. VIII. lo metro, fan C.LXXX.VI. sol. VIII. drs. Et axi fal dela responsio C.LX.VIII. sol. IIII. ds.

La cassa de Saragoza fa de responsio C.L. matz.; per legistres XX.V. matz.; per la cort LXX. sol. Munte la responsio et les taylles e la cort DCCCC.XL.V. sol. Paga a la justicia Darago CC.L. sol. Item an Johan dela Badia CC. sol. Item an Bentolomeu des Lava CC.L. sol. Item an D.° Marti C.L. sol. Item dona en drs. XC.V. sol. Et axi a la responsio et a les tayles et ala cort.

Boquinenich fa de responsio XX. matz.; per legistres X. matz.; per la cort X. sol. Munta per tot C.LX. sol. Paga los quals asigna XXX. kafflces de ce.  na al compliment a la dita responsio.

Noveles. No paga res.

Anessa. No paga res.

Ribaforada fa de responsio C.L. matz.; per legistres XX.V. matz. Munta per tot DCCC.LXX.V. sol. Paga en DCCC. torn. dargent a rao de VI. drs. jaqs. CCCC. sol. jaqs. Et axi fal que roman a pagar de la responsio CCCC.LXX.V. sol.

Aveni fa de responsio C.L. matz.; per legistres XX.V. matz. Munta la responsio DCCC.LXX.V. sol. Paga mill DCCCXL. torn. dangent, que valen a VI. dr. DCCC.LXX.V. ssol. jaqs. Et axi a pagat la responsio els legistres.

Ambel fa de responsio D. matz.; per legistres XL. matz.; per la cort XC. sol. Munta per tot II. millia DCC.XC. sol. de jaqs. Los quals lo comanador Dambel los deu donar al seynor maestre.

Ricla fa de respo C.LX.V. matz.; per legistres XX.V. matz.; per La cort L. sol. Munta per tot M. sol. de jaqs. Paga la responsio, els legistres et tayla de la cort. Item paga per C.XIIII. mora. que deu fer al maestre DCC.XC.VIII. sol.

Abfambra fa de responsio CC.XX. matz.; per legistres XX.V. matz.; per la cort LX. sol. jaqs. Munta per tot mill CC.LXXX.V. sol. jaqs. A pagat tota la responsio et taylles et legistres.

Vilel fa de responsio L. matz.; per legistres V. matz.; per la cort L. sol. Munta per tot CCC.L. sol. jaqs. Paga la responsio, els legistres et tailla de la cort.

Cantaveyla fa de responsio mill C. sol. ; per legistres XL. matz.; per la cort XC. sol. Munta per tot V. millia DCC.XC. sol. Paga la responsio, els legistres et les tayles.

Castebot fa de responsio C.X. matz.; per legistres X. matz.; per la cort XXX. sol. Munta per tot DC.XXX. sol. Paga tota la responsio et legistres et tayla.

Orta fa de responsio CC.L. matz.; per legistres XX.VIII. matz.; per la cort LXX. sol. Munta per tot M.CCCC.LX. sol. Paga los quals asigna en D. canters doli a rao de III. sol. lo canter, que fan M.D. sol. Et axi a paga da la responsio et les taylles et los registres de la cort.

Riba Roya fa de responsio CCC. matz.; per legistres V. matz.; per la cort XXX. sol. Munta per tot mill D.L.V. sol. Paga en drs. CCC. sol. jaqs. Et asigna al seynor maestre daltra part D. sol. Et axi fal dela responsio DCC.L. V. sol.

Azcho fa de responsio DC. matz.; per legistres X. matz.; per la cort LXX. sol. Munta per tot III. millia C.XX. sol. Paga la responsio, els legistres et taylla de la cort.

Miravt fa de responsio D. matz.; per legistres XXX.VI. matz.; per la cort XC. sol. Munta per tot II. millia DCC.LXX. sol. Dels quals deu hom levar pen La Zayda CCCC. sol. Et axi fa de responsio et registres et tayla de la cort abacats los CCCC. sol. damunt dits II. millia CCC.LXX. sol. Los quals a pagats.

Tortossa fa de responsio C.LXX. matz.; per legistres XIIII. matz.; per la cort XXX. sol. Munta per tot DCCCC.L. sol. Paga M.D C. sol. barchs. en drs. Item paga X. matz. an G. de Ceret. Fab lo remanent de la responsio.

Paniscola fa de responsio CCC. matz.; per legistres XX. matz.; per la cort LX. sol. Munta per tot M.DC.LX. sol. Paga tot.

Buriana fa de responsio C.XL. matz.; per legistres V. matz.; per la cort XX. sol. Munta per tot DCC.XL.V. sol. jaqs. Paga en drs. DC. sol. de barchs. Fal lo remanent.

La cassa de Valencia fa de responsio C. matz.; per legistres X. matz.; per la cort XXX. sol. Munta per tot D.LXXX. sol. jaqs. Dels quals paga an P. de la Costa L.V. matz. Item paga an Jafer daqesta pasca CC.X. sol. bacs. Et axi a a tornar de la responsio et tayles D.L. sol. barcs. Los quals diu que li pagara tan tost com sia a Valencia.

Maylorqes fa de responsio DCCCC.XX. matz.; no a pagat en cara res mas devo pagan.

Archivo Histórico Nacional. Cód. 494. Páginas: 17-19.

Notum sit cunctis tam presentibus quam futuris quod nos frater Guillermus de Agero preceptor Cantavetulle cum consilio et voluntate tocius capituli generalis quod fuit celebratum apud Mirabetum, scilicet consilio et voluntate fratris Hugo de Joy domorum milicie Templi in Aragonia et Catalonia magistri et fratris Guillermi de Cardona comendatonis Miraveti et fratris Raymundi Berengarii Dager comendatoris Gardeni et fratris G. de Angulania comendatoris Orte et fratris Bernat de Altaripa comendatoris Montisoni et fratris G. de Mongri comendatoris Dartusse et omnium aliorum fratrum in dicto capitulo existentium, et eciam cum consilio et voluntate fratris Berengarii de Moncenis et fratris Johannis Ferrarii camerarii Cantavetule et fratris Petri Cosquelia comendatonis Villarlongi et fratris Mercader et fratris Petri de la Cabana comendatonis de La Glesiolla et tocius conventus Cantavetule, per nos et omnes nostros successores damus et concedimus in perpetuum vobis universso consilio Cantavetule presenti pariter et futuro quod semper habeatis in Cantavetula justiciam vicinum Cantavetulle aut filium vicini Cantavetule. In tali modo quod presentetis comendatori et fratribus Cantavetule decem homines et ipse comendator eligat et possit eligere de illis decem hominibus unum quem ipse voluerit per justiciam; et de alis eligat duos juratos et unum almudacafium. Reliqui vero sex in simul cum ipsis juratis et cum almudatafio sint consiliarii per totum illum annum de justicia. Et quidquid illi decem homines fecerunt ad profectum sive utiitatem domini Templi et consilii Cantavetule ratum et firmum habeatur. Et transacto illo anno illi decem homines videlicet justicia et duo jurati et almudacafius cum illis sex consiliariis eligant alios decem homines antequam exeant de suo oficio; quos vos consilium universum Cantavetule presentetis comendatori et fratribus Cantavetule eodem modo sicut dictum est. Istud vero mutamentum fiat semper annuatim de festo in festam sancti Johannis Babtiste. Item volumus et concedimus quod habeatis in Cantavetule scribas sive tabelliones publicos ad forum Cesarauguste. Item volumus et concedimus quod possitis manere in vestris mansiis donando fornaticum Castro Cantavetule ad rationem de XXX.^a fogaciis unam sive de XXX.^a mensuris bladii unam. Non tamen diffaciatis vestras domos in Cantavetulla. Item volumus et concedimus quod omnes ministeriales sive omnes vicini Cantavetulle qui non potuerint dare unam fanecam bladii de decimo de suo labone sive unam saumandam racemorum aut duos agnos de suo bestiario dent II. soiidos castro Cantavetule annuatim ad festum natalis domini de illis IIII.° solidis quos solebant dare. Item damus et concedimus vobis dicto consilio Cantavetule et vestris in perpetuum quod possitis piscare in omnibus nivis Cantavetule. Retinemus tamen pro nostra defesia in nivo de la Boxadella et de la Salçadella a molendino nostro totum superius cum illa nostra pesqueria que est circa ipsum nostrum molendinum. Item volumus et concedimus quod ponderetis sive pessetis in Cantavetulla ad forum Cesarauguste. Item volumus et constituimus quod donetis invicem introitum animalibus nostris et vestris ad covas nostras et vestras ubi animalia melius se potuerint recolligere vel recessare per totum terminum Cantavetulle. Omnia autem suprascripta promittimus per nos et omnes nostros successores tenere et observare incorrupta vobis dicto consilio Cantavetulle et vestris succesoribus in perpetum. Igitur nos Sancho de Sent Guillem justitia Cantavetulle et Dominicus Dalcanyzar et Petrus Martini Darman jurati eiusdem loci et Arnaidus Faber et Petrus Capater et Bernardus Ferranius et Martinus Dalbalat et Lazaro Quarter et Garcia Pellizer et Dominicus Sancii Dixarch nos omnes insimul per nos et universum consilium Cantavetulle presens pariter et futurum recipimus a vobis dicto fratre Guillermo de Agero comendatore Cantavetulie et fratribus memoratis hanc graciam in omnibus supradictis a vobis liberaliter nobis factam, et promittimus per nos et omnes nostros successores esse semper fideles et legales vobis et vestris in supradictis et in omnibus aliis que vobis facere debeamus sicut both vasalli debent esse suo domino naturali. Quod est actum III. idus septembris anno domini millesimo CC.LV.° Bernardus de Balagario scriba castri Cantavetule hec scripsit et hoc signum fecit.

Archivo Histórico Nacional. Sección san Juan. Legajo: 713, documento: 19.

Nos dignatione divina Tirasonensis episcopus venerabilibus et karissimis in Chnisto dilectis fillis decanis, archidiachonis, prioribus, archipresbytenis, rectonibus, vicariis, capellanis et aliis ecclesiarum prelatis per nostram diocesim constitutis ad quos littere iste pervenerint, salutem et benedictionem. Litteras domini pape cum vera bulla et filis non cancellatas, non abolitas, non viciatas nec in aliqua parte sui suspectas nos recepisse noveritis sub hac forma:

Innocentius episcopus servus servorum dei venerabilibus fratribus archiepiscopis et episcopis et dilectis filiis abbatibus, prioribus, decanis, archidiachonis, archipresbytenis et aliis ecclesiarum prelatis presentes litteras inspectunis salutem et apostolicam benedictionem. Cadere debet super omnium corda fidelium frequens dilectorum filiorum magistri et fratrum domus milicie Templi Iherosolimitani contrictio si piis meditacionibus cogitetur et ad compaciendum eis ac pro viribus succurendum omnes qui aliqua humanitatis gestant viscera efficaciter invitare. Ipsi quidem pro universo christiano populo contra fidei catholice inimicos in partibus Iherosolimitanis, ubi redemptor noster in salutis humane precium sanguinem suum fudit, continuas excubias observantes, ne terra illa eodem sanguine consecrata infidelium dominio in tocius christianitatis obprobrium et christianorum periculum totaliter prophanetur, adversus continuos adversariorum insultus diei et estus pro certis comunis cause consortibus pondus portant et, vitam suam pro salute omnium exponere non verentes, temporibus preteritis quorum recens adhuc extat memoria multas persoriarum strages et immensa rerum dispendia pertulenunt. Non enim comunis fama subticuit eis qui presencialiter non viderunt quod a quindecim annis citra predicte domus fratres et homines fere usque ad intemitionem novissimam hostilis impetus ter assumpsit eorumque facultates sic in equis et armis et bonis aliis fatigavit quod, nisi dominus qui lucemam corum non permittit extingui semen modicum in paucis superstitibus reservasset, cecidisset omnino ibidem illa celebris columpna fidei orthodoxe; et quasi ad oppressionem eorum manus infidelium parum valida videretur, addidit crucis persecutonibus quondam Fr. ohm imperator tyrampnidis sue robur ipsos magistrum et fratres possessionibus atque redditibus quos habent in regno Sicilie nequiter spoliando eosque detinendo per iniquitatis sue iniusticiam diucius occupatos, quibus adhuc incubant paterne malignitatis reprobi successores. Ut taceamus quot fratres ammisenint, quanta bona perdiderint in illa flebihi strage quam kanissimum in Christo filium nostrum . . regem Francorum illustrem cum christiano populo ex occulta dispensatione divini iudicii incurisse non absque dolore ac gemitu memoramur. Verum ad tot reparanda domus predicte dispendia et restauranda tam enormia divine substancie detrimenta ipsi magister et fratres tamquam viri constantes, tenaces, propositi et adversitatum congressibus viriliter reluctantes dura excogitavere remedia per que imminentibus facultatum suarum defectibus obvietur. Ut enim domus ipsorum pene succisa repullulet ipsiusque fore delecta potenicia vigore pristino reformetur, attenuant per indictam sibi censuram realis parsimonie vines suas, in archam corpora sua brevionis victus angustiam redigentes ac privatis detrahentes necessitatibus unde publice utilitatis negocium convalescat, ne per inflictam sibi sponte necessariorum indigenciam fratres ipsi circa terre predicte negocium remittuntur; quibus prefato regi et exercitui christiano assistant assidue ac continue collaborent vite non ociose miliciam in castrensibus occupationibus transigentes, pro zelo publici commodi quietis propnie comoditatibus abdicatis. Cum itaque domus ipsa sub hiis et gravium debitorum que propter hec subiit gravibus sarcinis nequeat diucius respirare nisi fidelium caritativis largicionibus adiuvetur, quin pocius timeatur quod graviter sit casura nisi supponat dominus manum suam, nos, ut tantum christiani nominis fulcimentum et tam validum propugnaculum quod contra hostes fidei divina erexit dispositio non vacillet, cupientes remedium adhibere universitatem vestram rogamus, monemus et hortamur attente per apostolica vobis scnipta mandantes quatinus opus domini adiuvantes subditos vobis populos et christifideles ut fratribus dicte domus ad exhonerationem debitorum huiusmodi manus porrigant adiutnices per vos et alios monere attencius ac sollicite inducere singuli procuretis, ita quod eadem domus ab imminenti sibi ruina valeat liberari ac huidem fideles una vobiscum per hec et alia bona que domino inspirante feceritis ad eterne possitis felicitatis gaudia pervenire. Nos enim de omnipotentis dei misericordia et beatorum Petri et Pauli apostolorum eius auctoritate confisi ac illa quam nobis deus licet indignis ligandi atque solvendi contulit potestate, omnes qui eisdem fratribus de bonis sibi collatis a deo caritativum et competens ad hoc subsidium largientur volumus atque concedimus quod vos diligentius exponatis eisdem illius remissionis esse participes iuxta quantitatem subsidii et proprie devotionis affectum que transfretantibus in terre sancte subsidium a sede apostolica est concessa. Datum Perusii, III. kalendas februarii pontificatus nostri anno decimo.

Auctoritate igitur domini pape et nostra universitatem vestram rogamus et hortamur in domino in virtute obedientie vobis presentibus injungentes quatinus, dompnum Remirum fratrem et nuncium domus mihicie Temphi latorem presentium recipientes et tractantes benigne, subditos vobis populos et christi fideles ut fratribus dicte domus ad exhonerationem predictorum debitorum manus porrigant adiutrices per vos et alios monere attentius ac sollicite inducere singuli procuretis, necessitatem ipsius domus et dampna gravia que in personis, armaturis ac rebus aliis pro fide Chnisti in illis partibus pertulerunt et sustentamentum et auxilium quod fidei orthodoxe et populo chnistiano provenit ex ipsis qui pondus diei et estus portant pro ceteris comunis cause consortibus adversus continuos adversaniorum insultus ne terra sancta precioso Christi sanguine consecrata in tocius christianitatis obprobrium et christianorum periculum totatiter prophanetur et domini pape et nostri ac aliorum prelatorum indulgencias eisdem subditis et populis cum diligencia exponentes, et vos per hec et alia bona que domino inspirante feceritis ad eterne possitis felicitatis gaudia pervenire. Nos autem de omnipotentis dei misericordia confidentes omnibus vere penitentibus et confessis qui dictis fratribus de bonis sibi collatis a deo caritativum subsidium largientur quadraginta dies de injuncta sibi penitencia singulis diebus quibus huiusmodi subsidium duxerint inpendendum misericorditer relaxamus, presentibus per annum tantummodo valituris. Datum Tirasone XVII. kalendas novembris anno domini M.°CC.° sexagesimo.